علل و آثار قاچاق کالا و راهکارهای مبارزه با آن در جهت تحقق اقتصاد مقاومتی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه قم

2 دانشجوی کارشناسی‌ارشد رشته اقتصاد اسلامی دانشگاه قم

چکیده

قاچاق کالا بخشی از اقتصاد غیررسمی است که در آمارهای رسمی ثبت نمی‌شود و به نظام اطلاعات اقتصادی کشورها آسیب می‌رساند. این مقاله با رویکرد اقتصاد مقاومتی نخست بر اساس یک مدل مفهومی به علل و پیامدهای قاچاق کالا و سپس با روش کیفی گراندد تئوری به مهم‌ترین مسائل آن می‌پردازد. این مطالعه با هدف شناسایی عوامل موجده و تشدیدکننده قاچاق کالا و بررسی آثار آن و ارائه پیشنهادهایی جهت مبارزه با قاچاق در راستای تحقق اقتصاد مقاومتی، صورت پذیرفته و به سه حوزه مهم آن یعنی سیاست‌های اقتصادی، تولید ملی و بیکاری توجه خاص کرده است. این نگارش، توصیفی اکتشافی می‌باشد و جامعه آماری آن اساتید دانشگاه‌ها و کارشناسان ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز بوده‌اند که جهت بررسی‌های کیفی، با10 نفر مصاحبه عمیق و 5 سؤال از آنان پرسیده شد و نهایتاً بررسی‌ها نشان داد که افق ده‌ساله ستاد مبارزه با قاچاق کالا و برنامه راهبردی آن در راستای اقتصاد مقاومتی حرکت می‌کند اما ستاد باید رویکرد خود را اصلاح نموده و به سمت مدیریت دانش و تکنولوژی گام بردارد؛ بنابراین، باید به مطالعات کیفی به‌ویژه در زمینه‌ پیامدهای اجتماعی و فرهنگی این پدیده توجه بیشتری نماید.

کلیدواژه‌ها


قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب 1392، انتشارات روزنامه رسمی کشور، چاپ دوم (1393).

نعیم‌آبادی، غلامعلی. «مبانی دینی اقتصاد مقاومتی». قم: سروش نعیما، چاپ اول، (1393).

نریمانی، میثم؛ عسگری، حسین. «چارچوب مفهومی اقتصاد مقاومتی». اولین همایش اقتصاد مقاومتی، (1391).

م‍ق‍دس‍ی‌، ع‍ل‍ی‍رض‍ا. «ب‍ررس‍ی‌ ابعاد ق‍اچ‍اق‌ ک‍الا و ارائ‍ه‌ راه‍ک‍اره‍ای‍ی‌ ج‍ه‍ت‌ ه‍دای‍ت‌ آن‌ ب‍ه‌ م‍س‍ی‍ره‍ای‌ اق‍ت‍ص‍اد رس‍م‍ی‌ در ک‍ش‍ور». پایان نامه کارشناسی ارشد، رشته مدیریت بازرگانی، دان‍شگ‍اه‌ آزاد اسلامی‌، واح‍د ت‍ه‍ران‌ م‍رک‍زی‌، ‍‌(۱۳۷۹).

عبدالمحمدی، امیر. «مطالعه و بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر قاچاق کالا در ایران». نشریه نظم و امنیت انتظامی، (1389): 207- 179.

امین صارمی، نوذر؛جورکش، رضا.« تبیین قاچاق کالا از منظر جامعه‌شناسی». دانش انتظامی،6 و7 (1379): 59-40.

سبزوار، میترا. «عمده‌ترین علل اقتصادی سیاسی و فرهنگی اجتماعی پدیده قاچاق». مجله بررسی‌های حقوقی، سال اول دوره جدید، 1(1390): 195-163.

قلی‌زاده، سید ابراهیم؛ علی‌پور، عباس؛ ذوقی بارانی، کاظم. «علل و پیامدهای قاچاق کالا در ایران پس از انقلاب اسلامی». دانش انتظامی، 49 (1390): 142-109.

سیف، اله مراد. «قاچاق کالا در ایران. تهران». مجلس شورای اسلامی، مرکز پژوهش‌ها، (1387).

مداح، مجید. «علل و پیامدهای اقتصادی قاچاق کالا در ایران و راههای رویارویی با آن». اطلاعات سیاسی- اقتصادی، 253 و 254 (1387).

خضرزاده، اسعد؛ سلیمانی، منصور؛ رضویان، محمدتقی. «بررسی قاچاق کالا از مرزهای دریایی جنوب ایران». نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، جلد 15، 18 (1389).

عیسوی، محمود. «کدام کشورها اقتصاد مقاومتی را در پیش گرفتند». نشریه راه رشد، 186(1396).

ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز، برنامه راهبردی پیشگیری و مقابله با قاچاق کالا و ارز، آذرماه 1393.

ذکائی، محمدسعید. «نظریه و روش در تحقیقات کیفی»، فصلنامه علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی،17 (1381).

Norton, Desmond A.G. "On the Economic Theory of Smuggling". Economica, 55, (1988): 107-118.

Gatti, R. "Curruption and Trade Tariffs, or for Uniform Tarffs". World Bank Policy Research Working Paper, No.2216 (2000).

Mario Osava (2001). The Smuggle Road across the bridge of Friend ship. Globalization.