جایگاه دیپلماسی استانی در کاهش قاچاق کالا (مطالعه موردی استان کُردستان)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد روابط بین الملل

2 کارشناس ارشد علوم سیاسی

چکیده

تحقیق حاضر درصدد بررسی این سؤال است که آیا گسترش دیپلماسی استانی می‌تواند کاهش قاچاق کالا در استان کردستان را به دنبال داشته باشد؟ روش تحقیق در پژوهش حاضر پیمایش و ابزار گردآوری داده­ها پرسشنامه توام با مصاحبه می‌باشد.
روش تحقیق در پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی ـ توسعه‌ای و براساس ماهیت و روش به صورت توصیفی ـ تحلیلی  و برای گردآوری داده­های تحقیق از ابزار کتابخانه‎ای، اینترنتی و  تفسیر اسناد و میدانی استفاده شده است. یافته‌های تحقیق حاکی از آن است که توسعه نیافتگی استان و ناموزونی توسعه بعنوان بستر عمل سایر متغیرهای جغرافیایی،سیاسی و فرهنگی منطقه،از عوامل اصلی رشد و گسترش قاچاق کالا و سایر جرایم و تهدیدات امنیتی محسوب می‎شود از طرف دیگر پژوهش حاضر به این نتیجه دستیافته است که پژوهش حاضر به این نتیجه رسیده که استان کُردستان بواسطه مرزی بودن و پیوستگی قومی و مذهبی با اقلیم کردستان از یکسو و نیاز همه جانبه اقلیم به توسعه ارتباط با ایران از طرف دیگر، از پتانسیل­های بالقوه فراوانی برای توسعه و به تبع آن ارتقای امنیت مرزی برخوردار است که بالفعل شدن این پتانسیل مستلزم بکارگیری دیپلماسی استانی فعال، سنجیده و هدفمند با بکارگیری دیپلماتهای متخصص و آشنا(بومی) به مسائل و نیازمندیهای استان است؛ البته دیپلماسی استانی در سطح ملی و جهانی نیز می­تواند در توسعه کردستان موثر باشد.

کلیدواژه‌ها


دباغ، ناظم (1394)، پس از توافق هسته­ای، تجارت ایران و اقلیم کردستان رو به افزایش است،روزنامه ابتکار،شماره 3208،مورخه 13 مرداد ماه.

عزتی، عزت­الله و نانوا، سهیلا (1390)، بررسی تغییر ساختار سیاسی عراق از متمرکز به فدرالیسم و اثرات آن بر امنیت ملی ایران، فصلنامه جغرافیایی سرزمین، سال هشتم، شماره 29.

عزتی، عزت­الله و نانوا، سهیلا (1391)، سیاست خارجی ایران و چالش­های فراروی ایران با تغییر ساختار سیاسی در عراق، دانشنامه.

کریمی­پور، یدالله و حمیدی، حمیدرضا (1388)، ژئوپلتیک ناحیه­گرایی و تقسیمات کشوری، تهران: نشر انتخاب.

ابراهیمی، --- (1394)، دفتر نمایندگی وزارت امور خارجه آذربایجان غربی فرصتی در جهت رشد و توسعه همه جانبه استان برگرفته از سایت:

http://ostan-ag.gov.ir/tabid/807/articleType/ArticleView/articleId/24379/.aspx

احمدی ،حسن و دادجو، روزبه (91)، توسعهپایدارمناطقمرزی؛راهبرداساسیحفظامنیتمرزها، همایش ملی شهرهای مرزی و امنیت؛چالش‌ها و رهیافت‌ها، دانشگاه سیستان و بلوچستان.

احمدی‌پور، زهرا و قورچی، مرتضی و قادری حاجت، مصطفی (1391)،تبیین جایگاه دیپلماسی شهری در توسعه حوزه‌ی نفوذ ژئوپلیتیکی، مجلّه‌یجغرافیاوتوسعه‌یشهری، شماره‌ی اول.

اخوان کاظمی، مسعود و مرادی، حدیث (1390)، دیپلماسی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در آسیای مرکزی؛ فرصت‌ها و چالش‌های پیش‌رو، فصلنامه آسیای مرکزی و قفقاز، شماره 74.

استانداری کُردستان (1394)، شرح وظایف استانداران و فرمانداران (مصوب شورایعالی اداری1377): http://www.ostan-kd.ir/Default.aspx?TabID=119

آشوری داریوش (۱۳۸۵)، دانشنامه سیاسی، چاپ سیزدهم، تهران: انتشارات مروارید.

اصلانی، عابد و احمدی، فرهاد و اصلانی، امید (1393)، طرح پژوهشی "علل و عوامل موثر بر گرایش به قاچاق کالا از منظر مرزنشینان بانه­ای"، استاد ناظر: امیر گراوند، فرماندهی مرزبانی استان کُردستان.

اصلانی، عابدو ستوده، علی اصغر (1394)، طرح پژوهشی "بررسی جایگاه دیپلماسی استانی در ارتقای امنیت مرزی کُردستان"، استاد ناظر: اسکندر مرادی، فرماندهی مرزبانی استان کُردستان.

اطاعت، جواد و موسوی، زهرا (1387)، تقسیمات کشوری و توسعه پایدار؛ مطالعه موردی: ایران، فصلنامه ژئوپلتیک، سال چهارم،شماره سوم.

امیدی، علی (1392)، امنیت و توسعه پایدار و تقویت قانونمند حکومت‌های محلی در ایران، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، سال 28، شماره 4. شماره پیاپی 111.

بابائی، حسن و صادقیان، مهدی و زینالی، امیرعلی (1390)، نقش تعاونی مرزنشین در پیشگیری از قاچاق کالا و تقویت امنیت مرزی، فصلنامه مطالعات جامعه امن و امنیت انتظامی کُردستان، سال دوم، شماره ششم.

بیژنی، مریم (1384)، دیپلماسی در گذر زمان، اطلاعات سیاسی و اقتصادی، شماره 222-221.

حافظ­نیا، محمدرضا (1385)، تاثیر خودگردانی کردهای شمال عراق بر کشورهای همسایه، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، شماره 83، انتشارات دانشگاه اصفهان.

پوراحمدی، حسین (1388)، مبانی نظری دیپلماسی نوین: هدایت دیپلماسی در عصر سیاست جهانی، دیپلماسی نوین: جستارهایی در سیاست خارجی ایران، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت خارجه.

پیشگاهی فرد، زهرا و امیدی، مریم (1388)، ارتباط بین پراکندگی اقوام ایرانی و امنیت مرزها، فصلنامه ژئوپلتیک، سال پنجم، شماره اول.

پیشگاهی­فرد، زهرا و نصراللهی­زاده، بهرام (1391)، پیامدهای تشکیل حکومت ناحیه‌ای کُردستان عراق در کُردستان ایران، جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، سال 23، پیاپی46، شماره2.

حسینی، سیدکمال (1394)،با شرایط موجود برنامه‌های همسان و تک نسخه ای و مرکز محور، جوابگو نیست، برگرفته از سایت کردپرس.

لیلیان، رضا و رخشانی، حمید و رمضان‌زاده، رقیه (1390)، تحلیل عوامل موثر بر توسعه‌ی منطقه‌ای در ایران، فصلنامه مطالعات مدیریت شهری، سال سوم، شماره ششم.

شیرزادی، رضا، طهماسبی دهکردی (1378)، بررسی مقایسه‌ای همگرای در اتحادیه اروپا و اکو.

محمد، حاجی محمد (1391)، چرا ترکیه بیش از ایران در کردستان عراق حضور دارد؟،برگرفته از سایت: اسلام تایمز به نشانی www.islamtimes.org

چوخاچی‌زاده ،محمدباقر و امینی قشلاقی، داوود (1389)، بسترهای ایجاد ناامنی در مناطق مرزی استان آذربایجان غربی از منظر جغرافیای نظامی ـ امنیتی، فصلنامه ژئوپلتیک، سال ششم، شماره سوم.

حیدری، محمد و انعامی، سهراب و فتاحی، فرهاد (1391)، ژئوپلتیک مرز و الگوی مدیریت و کنترل مرزهای شرقی ایران، فصلنامه ژئوپلتیک، سال هشتم، شماره سوم.

شمسی، هژیر و حسن‌زاده،ناصر و اسماعیل‌زاده، خالد (1392)، ارزیابی جایگاه بازارچه‌های مرزی در امنیت و توسعه پایدار شهرهای مرزی، مطالعه موردی: شهرستان سردشت. فصلنامه دانش انتظامی استان کُردستان، سال چهارم، شماره شانزدهم.

دارائی، مرضیه و همکاران (1391)،"نقش عوامل اقتصادی در ایجاد امنیت پایدار مناطق مرزی (با تاکید بر استان سیستان و بلوچستان)" همایش ملی شهرهای مرزی و امنیت؛چالش‌ها و رهیافت‌ها، دانشگاه سیستان و بلوچستان.

دهشیری، محمدرضا (1392)، پارادایم دیپلماسی در عصر جهانی شدن: بررسی موردی دیپلماسی شهری.

دهقانی فیروزآبادی، جلال (1380)، ضرورت تحول دیپلماسی ایران در جریان متحول، حیاتنوسیاسی، آبان.

زرقانی، ‌هادی و رنجکش، محمد جواد و اسکندران، منصوره (1393)، دیپلماسی شهری، تحلیل نقش شهرها به عنوان بازیگران جدید عرصه روابط بین‌الملل، مطالعات و پژوهشهای شهری و منطقه­ای، سال پنجم، شماره بیستم. 

زرقانی، سیدهادی و شادمهری، فاطمه (1393)، تحلیل فرصت‌ها و چالش‌های روستاهای مرزی در امنیت مرزهای خراسان رضوی با مدل swot، همایش ملی مرزنشینی، توسعه پایدار و فرصت‌های سرمایه­گذاری،پارس آباد مغان.

زرقانی، سیدهادی (1386)،عوامل ژئوپلتیکی موثر بر نقش و کارکرد مرزها با تاکید بر مرزهای ایران، فصلنامه ژئوپلتیک، سال سوم، شماره دوم.

سجادپور، محمدکاظم و زاده علی،مهدی (1393)، ضرورت‌های دیپلماسی در عصر فناوری، فصلنامۀپژوهشهایروابطبین­الملل، دوره نخست، شماره یازدهم،

سعادتی، حسن (1391)، مبانی نظری و دیدگاههای تئوریک در امنیت و توسعه شهرهای مرزی،، همایش ملی شهرهای مرزی و امنیت؛چالشها و رهیافتها، دانشگاه سیستان و بلوچستان.

سلطان­زاده، فاطمه و گلستان، زینب سادات (1394)، فضای کسب وکار در فضای ناموزون ،ویژه‌نامه اقتصادی شرق (توسعه منطقه­ای از آرمان تا عمل)، اردیبشهت.

شاطریان، محسن و اشنویی، امیر و گنجی‌پور،محمود (1393)، تحلیل راهبردی مناطق مرزی، مطالعه موردی شهرهای مرزی استان کُردستان، فصلنامه مطالعات شهری، شماره 11.

صحفی، محمد (1380)، ژئوپلتیک فرهنگی و مسئله امنیت ملی، تهران: نشر شمسا.

عالم، عبدالرحمن (1383)، بنیادهای علم سیاست ،تهران:نشر نی.

قاضی، ابوالفضل (1383)، بایسته­های حقوق اساسی، تهران: نشر میزان.

قوام، عبدالعلی (1386)، روابط بین الملل؛ نظریه‌ها و رویکردها، تهران: انتشارات سمت.

ماندل، رابرت (1377)، چهره متغیر امنیت ملی. ترجمه پژوهشکده مطالعات راهبردی، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.

قورچی، مرتضی و امانی، محمد (1389)، دیپلماسی شهری در فرآیند جهانی شدن، دانش شهر، شماره 7، گروه پژوهشی روابط بین‌الملل، مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی تهران.

کرسول، جان دبلیو (1391)، روش و طرح تحقیق کیفی، انتخاب از میان پنج رویکرد، مترجم: طهمورث حسنقلی پور و دیگران، تهران:انتشارات نگاه دانش.

میرانی، فاضل (1391)، بررسی روابط اقتصادی و اجتماعی میان ج.ا.ایران و حکومت اقلیم کردستان عراق، به اهتمام اردشیر پشنگ، برگرفته از سایت: http://peace-ipsc.org/fa/%D8%A8

مالرب، میشل (1386)، زبان‌های مردم جهان، ترجمه: عفت ملانظر، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی

کاویانی‌راد، مرا د(1389)،ناحیه­گرایی در ایران از منظر جغرافیای سیاسی، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.

شیخ­عطار،علیرضا (1382)، کُردها و قدرت‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای، تهران: مرکز تحقیقات استراتژیک.

کریمی‌پور، یدالله‌پور و کامران، حسن (1380)، نگاهی نو به طبقه­بندی استراتژیک مرزها" با تاکید بر مرزهای ایران"، مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی؛ دانشگاه تهران.

محمدپور، احمد و ایمان، محمد تقی(1388)، بازسازی معنایی پیامدهای تغییرات اقتصادی در منطقه اورامان تخت کُردستان ایران: ارائه یک نظریه زمینه­ای، فصلنامه رفاه اجتماعی، سال هفتم، شماره 28.

ماه‌پیشانیان، مهسا (1389)، چهره ژانوسی رسانه‌ها، فصلنامه رسانه، شماره 78.

محمدی،حمیدرضا و خالدی،حسین و سلیم‌نژاد، ندیمه (1389)، خودگردانی شمال عراق و تاثیرات آن بر حرکت‌های قوم‌گرایانه پیرامونی، فصلنامه ژئوپلتیک، سال ششم، شماره اول.

مرکز آمار ایران (1391)، سالنامه آماری استان کُردستان

مرکز پژوهشهای مجلس (1364)، قانون وظایف وزارت امور خارجه، برگرفته از: http://rc.majlis.ir/fa/law/show/91058

مشیرزاده، حمیرا (1386)، تحول در نظریه‌های روابط بینالملل، تهران: انتشارات سمت.

جگرخوین، محمد صدیق (1393)، توسعه روابط اقلیم کردستان عراق و ایران، روزنامه شرق، شماره 2011،18 اردیبهشت.

مقصودی، مجتبی (1380)، تحولات قومی در ایران،علل و زمینه­ها، تهران: صاحب کوثر.

حق‎پناه، جعفر (1392)، افق روشن روابط: نگاهی به مناسبات ایران واقلیم کردستان عراق، ماهنامه همشهری دیپلماتیک، شماره 75.

 

منابع لاتین

Buzan, Barry(1991),People,States,and Fear,Lynne Rienner.

Acuto, Michele. (2013). Global Cities, Governance and Diplomay: the Urban Link. Routledge.

Auchli, Peter (2008), ABC of Diplomacy, Bern: Swiss Federal Department of Foreign Affairs (FDFA).

Del Giudice, Manlio. Carayannis, Elias G. and Della Peruta, Maria Rosaria (2012) “Cross-Cultural Knowledge Management and Open Innovation Diplomacy: Definition of Terms”, Innovation, Technology, and Knowledge Management, Volume 11

Kim, Hwajung (2011), Cultural Diplomacy as the Means of Soft Power in an Information Age

Neag, Mihaimarcel (2014), Promoting Security Through Public Diplomacy, Military Art And Science.

Nigro, Louis J (2008), Theory and Practice of Modern Diplomacy: Origins and Development to 1914, Strategic Studies Institute of the US Army War College (SSI), Carlisle, United States, Papadimitriou, Pyrros & Pistikou, Victoria(2014) Economic Diplomacy and Security in Sovereign States, Procedia Economics and Finance 9

Pluijm, R. Van der&Melissen, Jan. (2007). City Diplomacy: the Expanding Role of Cities in International Politics. The Hague, Netherlands Institute of International Relations Clingendael.

Rivera, Tim (2015), Distinguishing Cultural Relations from Cultural Diplomacy: The British Council’s Relationship with Her Majesty’s Government, Los Angeles: FIGUEROA PRESS.

Sharp, Paul (2012), For Diplomacy: Representation and the Study of International Relations,  International Studies Review, Vol. 1, No. 1.

Thonon, Cécile Barbeito(2014), City Diplomacy practices. The Peace building Tools and Initiatives of European Cities, Office of the Diputació of Barcelona.

Mondel,Robert(1994),The Changing Face of National Security:a Conceptual Analysis,Washington:Berkley University Press.

Colin S. G, Geoffrey R. S (1999), Geopolitics, Geography, and Strategy. Routledge Publishers.