نقش کالای قاچاق در گسترش فرهنگ مصرف و کمرنگ شدن ارزشهای دینی و اخلاقی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشجوی دکتری جامعه شناسی فرهنگی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

چکیده

قاچاق کالا به عنوان پدیده­ای مخرّب برای چرخه سالم اقتصاد ملی، بسترساز آسیب‌های متعدد اجتماعی بوده است. رشد بی­رویه این پدیده در سال‌های اخیر توجه جدی مسئولین امر را به خود معطوف نموده به طوریکه به جرأت می‌توان از آن به عنوان بزرگترین معضل شکوفایی اقتصاد تولید محور نام برد. این پژوهش با فراتحلیل آمار و اطلاعات موجود و مربوط در باب قاچاق در کشور، نظام مسائل آن را استخراج و به عنوان یک مسئله جدی پیامدهای مختلف این پدیده را به ادبیات دینی عرضه داشته، و به واکاوی مفاهیم مقتضی در این ادبیات پرداخته است. یافته‌های پژوهش تناظر و همبستگی قابل توجهی بین گسترش این پدیده و بروز آسیب‌های جدی اجتماعی و اخلاقی را از منظر دین در جامعه نشان می‌دهد که از جمله آنها: 1) آسیب‌های جدی در گسترش مصرف زدگی و تبعات آن، 2) تسهیل دسترسی و مصرف مواد و کالاهای نامتناسب با اصول اخلاقی و فرهنگی ما، 3) کمرنگ شدن فرهنگ کار و تولید که از جمله ارزش‌های بنیادی اقتصاد در منظر دین اسلام است، اشاره کرد. رفع کم‌توجهی و شفاف‌سازی مفاهیم، ارزش‌ها و هنجارهای دینی در این زمینه با توجه به بافت فرهنگی جامعه ایران، از جمله راهبردهای لازم برای حل و تخفیف اثرات این پدیده می‌باشد.
 

کلیدواژه‌ها


  1. قرآن کریم.
  2. آقازاده، علیرضا (1385)، بررسی تحلیلی و کاربردی سیاست جنایی ایران در قبال قاچاق کالا، تهران، نشر آثار اندیشه.
  3. افخم‌زاده، عبدالعزیز (1388)، پیامدهای اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی مصرف کالاهای خارجی و قاچاق «فرسایش ملی»، اولین جشنواره فراخوان مقالات اقتصاد سالم، ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز.
  4. اشتریان، کیومرث، علوم سیاستگذاری و دستاوردهای آن برای ایران، خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، گروه مسائل راهبردی ایران، تهران، 1385.
  5. افشار، عبدالله و سبحانی‎نژاد، مهدی، (1388)، علل ناکارآمدی مقابله با قاچاق، تهران، نشر معرفت، شماره 146، 161-177.
  6. باکاک، ر. (۱۳۸۱)، مصرف، ترجمه خسرو صبوری، تهران: انتشارات شیرازه.
  7. بهار، مهری (1390)، مصرف و فرهنگ، تهران، انتشارات سمت.
  8. پژویان، جمشید و مداح، مجید (1385)، بررسی اقتصادی قاچاق در ایران، پژوهشنامه اقتصادی، ش 20، صص 43- 70.
  9. پوران، رضا (1388)، بررسی علل و آثار و پیامدهای اقتصادی و اجتماعی واردات کالاهای قاچاق در ایران، اولین جشنواره فراخوان مقالات اقتصاد سالم.
  10. پورنیازی، محمد تقی (1389)، ریشه‌ها و پیامدهای قاچاق کالا، ماهنامه قاچاق کالا و ارز، مجمع تشخیص مصلحت نظام.
  11. پیر مولر، سیاستگذاری عمومی، ترجمه حمیدرضا ملک‎محمدی، تهران، دادگستر، 1378، 290.
  12. ترنر، جاناتان اچ، مفاهیم و کاربرهای جامعه‌شناسی، ترجمه فولادی و بختیاری، قم، انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) ص80.

13. چولی، محمد؛ باقری، معصومه؛ حسین‎زاده، علی حسین (1389) بررسی عوامل اجتماعی ـ ‏فرهنگی موثر بر سبک زندگی خانواده‌های ایرانی ‏‏(مورد مطالعه: شهر ارومیه)، پایان‎نامه ‏کارشناسی ارشد جامعه‌شناسی دانشگاه شهید چمران اهواز.

  1. روشه گی (1390)، تغییرات اجتماعی، منصور وثوقی، تهران: نشر نی.
  2. ذکایی، محمد (1386)، الگوی سبک زندگی ایرانیان به کوشش ابراهیم حاجیانی، پژوهشکده تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص ‏مصلحت نظام، ص 85‏.
  3. سیدی‌نیا، مصرف‌گرایی، فصلنامه علمی پژوهشی اقتصاد اسلامی، سال نهم، شماره 34، تابستان 1388.
  4. فاضلی، محمد (۱۳۸۲)، مصرف و سبک زندگی، قم: صبح صادق.
  5. __ (1387)، تصویری از سبک زندگی فرهنگی جامعه‌ی دانشجویی فصلنامه ‏تحقیقات فرهنگی، سال اول، شماره 1، ‏بهار، صص 175-198.‏
  6. کوئن، بروس (1386)، مبانی جامعه‌شناسی، ترجمه غلامعباس توسلی و رضا فاضل، چ هجدهم، تهران، سمت.
  7. گیدنز، آنتونی (1388)، جامعه‌شناسی، ترجمه حسن چاوشیان، تهران: انتشارات نی.
  8. رمضانی، علی، (1389)، تداوم قاچاق کالا و علل تشدید آن، تهران، نشرآفرینش، صص 45-63.
  9. رحمت ا... قلی‌پور و ابراهیم غلام‌پور آهنگر، فرایند سیاستگذاری عمومی در ایران، تهران، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، 1389، ص 14.

23. سلطانی‌نژاد، موسی (1389)، پیامدهای اقتصادی، اجتماعی فرهنگی سیاسی مصرف کالاهای خارجی و قاچاق، اولین جشنواره فراخوان مقالات اقتصاد سالم، ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز.

  1. سیف، اله‎مراد (1387)، قاچاق کالا در ایران، تهران: مجلس شورای اسلامی، مرکز پژوهش‌های مجلس، دفتر مطالعات اقتصادی.
  2. صارمی، امین و جورکش، رضا (1379)، تبین قاچاق کالا از منظر جامعه‎شناختی، تهران، مجله اطلاعات سیاسی اقتصادی ، شماره 2و3.
  3. غلامی باغی، سعید و تاری، فتح‌الله (1389)،  تاثیر متقابل فرهنگ و قاچاق کالا، ماهنامه مهندسی فرهنگی، سال چهارم، شماره 41 و 42 ،صص 48 -62.
  4. فروزنده، لطف‌الله؛ وجدانی، فؤاد؛ مجله اطلاعات سیاسی ـ اقتصادی»، بهمن و اسفند 1388، شماره 269 و 270، ص180 – 207.
  5. کریمی، ابوذر (1387)، علل و زمینه‌های قاچاق؛ پیامدهای قاچاق (پیش‌فرض‌ها و مفروضات)، shams44.blogfa.com.www

29. محسنی، حسن (1389)، پیامد های اقتصادی اجتماعی سیاسی و فرهنگی قاچاق کالا، اولین جشنواره فراخوان مقالات اقتصاد سالم، ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز.

  1. مددی، زهرا (1388)، قاچاق، تهران، موسسه تحقیقات تدبیر اقتصادی.
  2. مهرآفرین (1383)، قاچاق کرم خاردار اقتصاد، تهران، اتاق بازرگانی، شماره 443.
  3. نصیری، شهرزاد (1390)، بررسی عوامل موثر بر قاچاق کالا و ارز و تاثیر آن بر اقتصاد ملی، مجله الکترونیکی ویستا (vista).
  4. نوری، جعفر (1385)، پیامدهای اقتصادی و راهکارهای کنترلی پدیده قاچاق، مجله حقوقی مجد، مجتمع علمی فرهنگی مجد.
  5. مطهری، مرتضی، 1387، مجموعه آثار، ج 20، تهران: انتشارات صدرا.
  6. وطن‌پور، علیرضا، (1387) ، قاچاق کالا و تاثیر ان بر اقتصاد ملی، بررسی‌های بازرگانی، شماره 28.
36. Schwartz Shalom H.And Galit Sagie .(2000), Value Consensus And Importance, A Cross- National Study.Journal Of Cross- Cultural Psychology, Vol. 31 No. 4, 465-497, p: 8.