بازپژوهی ابعاد سیاسی موثر با قاچاق و راهکارهای فقهی مبارزه با آن

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشکده الهیات و معارف اهل‌البیت(ع) دانشگاه اصفهان

2 دانشجوی دکتری فقه و حقوق دانشگاه تهران

چکیده

قاچاق کالا که از آفت‌های بسیار مخرّب در اقتصاد جوامع است، از عوامل گوناگونی ناشی می‌شود. ابعاد سیاسی در کنار ابعاد فرهنگی و اقتصادی از آن جمله است. در این نوشتار بعد از بر شمردن عوامل سیاسی که به گسترش قاچاق کمک می‌کند، به پی جویی راهکارهای فقهی مبارزه با این گونه عوامل پرداخته شده است. عناصر فقهی که می‌تواند در این مجال به کار آید بسیار گسترده است و در اینجا به برخی از آنها اشاره می‌شود. تقویت امنیت مرزها، حرمت تسلّط بیگانگان بر بازار اسلامی، لزوم توسعه همکاری و هماهنگی با کشورهای همسایه بر پایه تعاون بر برّ و تقوا، احترام به مالکیت خصوصی و عدم ایجاد مانع بر سر راه فعالیت‎های تولیدی و تعیین عادلانه تعرفه‎های گمرکی از جمله راهکارهای فقهی مبارزه به قاچاق است.
 

کلیدواژه‌ها


  1. قرآن کریم.
  2. نهج البلاغه.
  3. آمدی، عبدالواحد بن محمد، تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، دفتر تبلیغات،1366،قم.
  4. احسائی، ابن ابی جمهور، عوالی الئالی، دار سید الشهداء للنشر، 1405ق، قم.
  5. اقتصادیان، محمدرضا،بررسیعواملمؤثربرقاچاقکالادرایران، مؤسسه تحقیقاتی تدبیر اقتصاد،1383، تهران.
  6. ایروانی، علی بن عبدالحسین نجفی، حاشیه المکاسب، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1406ق، تهران.
  7. بجنوردی، میرزا حسن، القواعد الفقهیه، نشر الهادی، 1419ق، قم.
  8. بخاری، محمدابن اسماعیل، الجامع الصحیح، دار الفکر 1992م، بیروت.
  9. پژوهشکده علوم دفاعی استراتژیک، محیط امنیتی استان‌های سیستان و بلوچستنانوکرمان،دانشگاه امام حسین(ع)، تهران.
  10. پژویان، جمشید و مداح، مجید،بررسىاقتصادىقاچاقدرایران، پژوهشنامه اقتصادى، ش ۲۰، بهار  ۸۵.
  11. خلیلیان، صادق، ریشه‌هایقاچاقوراه‌هایمقابله، روزنامه اطلاعات، سوم مرداد ماه1380.
  12. خمینی، سید روح الله، صحیفه نور، دفتر تنظیم و نشر آثار امام خمینی، تهران.
  13. رهبر، فرهاد و دیگران، بازشناسیعارضهفسادمالی، نشر جهان،1381، تهران.
  14. .سجستانی، ابو داوود سلیمان بن اشعث السجستانی الازدی، السنن، دار الجلیل،1992م، بیروت.
  15. سروش،عبدالکریم، روشنفکری و دینداری، نشر پویه، 1367، تهران.
  16. شادنیا، هوشنگ،بررسیعللقاچاقکالا،عللموجودوافزایشآن،مجله نگهبان، شماره هشتاد و هشت و هشتاد و نه، 1384، مرداد ماه.

17. شکیبایی، علیرضا و علی محمد احمدی،قاچاقکالاعللآثاروشاخص‌هایاندازه گیری آن، مجموعه مقالات سومین همایش پدیده قاچاق کالا و راه‌های پیشگیری از آن، دانشگاه تربیت مدرس، تهران.

  1. صدر، سید محمد باقر، اقتصادنا، مرکز الابحاث و الدراسات التخصصیه للشهید الصدر، 1424ق، قم.
  2. ____________، الاسلام یقود الحیاه، وزارة الارشاد الاسلامی، 1403ق، طهران
  3. صدوق، محمد بن علی، من لا یحضره الفقیه، دفتر تبلیغات اسلامی وابسته به حوزه علمیه قم، 1404ق، قم.
  4. طوسی، محمد بن حسن، تهذیب الاحکام، دار الکتب الاسلامیه،1407ق، تهران.
  5. عاملی،شیخ حر، وسائل الشیعه، موسسه آل البیت علیهم السلام،1409ق، قم.
  6. عمید، حسن، فرهنگ عمید، سپهر، 1363، بی جا.
  7. فریوری، محمدرضا، شناختراهکارهایاقتصادیمبارزهباقاچاق، مجموعه مقالات همایش قاچاق کالا مؤسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی،1381، تهران.
  8. کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، دار الکتب الاسلامیه، 1407ق، تهران.
  9. مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، دار احیاء التراث العربی، 1403ق، بیروت.
  10. محقق داماد، مصطفی، قواعد فقه، مرکز نشر علوم اسلامی،1406ق، تهران.
  11. مراغی، میر عبدالفتاح، العناوین الفقهیه، دفتر انتشارات اسلامی وابسته به حوزه علمیه قم، 1417ق، قم.
  12. مطهری، مرتضی، مبانی اقتصاد اسلامی، انتشارات حکمت،1409ق، تهران.
  13. میانجی، علی احمدی، مالکیت خصوصی در اسلام، نشر دادگستر،1424ق، تهران.
  14. نجفی، شیخ محمد حسن، جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، دار احیاء التراث العربی، 1404ق، بیروت.
  15. نورمحمدی، خسرو، بررسی‌هایقاچاقکالاوراهکارهایهدایتفعالتهایقاچاقدر مسیر‌هایقانونیورسمی،جهاد دانشگاهی دانشگاه تهران، 1383، تهران.
  16. نوری، میرزا حسین، مستدرک الوسائل، موسسه آل البیت علیهم السلام، 1408ق، قم.