جستاری بر قاعده «کل معصیه لیس فیها حدمقدر ففیها التعزیر» و تبیین ارتباط آن با قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز

نویسنده

استادیار دانشگاه کردستان

چکیده

قاعده «کلّ معصیةلیس فیها حدّ مقدّر ففیهاالتّعزیر» که ضابطه تعزیر هم خوانده شده بیان می‌دارد که معاصی فاقد حدّ شرعی، مستوجب تعزیر هستند. حدّ مجازات مقدر شرعی و تعزیر مجازاتی است که تعیین نوع و میزان آن تحت شرایط خاص به حاکم واگذار شده است. در تعزیر انواع گوناگونی از معصیت و مجازات را می‌توان دید. در قوانین جمهوری اسلامی ایران قاچاق کالا و ارز جرم انگاشته شده و مجازات‌هایی نوعاً تعزیری چون شلاق، حبس، تعلیق و جریمه نقدی برای موارد قاچاق در نظر گرفته شده و قانون خاص «قاچاق کالا و ارز» برای آن به تصویب رسیده است. در شرع نوع جرم و مجازات تعزیری مشخص نیست، اما در این قانون جرم و مجازات معین شده است.
حدّ شرعی، مستوجب تعزیر هستند. حدّ مجازات مقدّر شرعی و تعزیر مجازاتی است که تعیین نوع و میزان آن تحت شرایط خاص به حاکم واگذار شده است. در تعزیر انواع گوناگونی از معصیت و مجازات را می‌توان دید. در قوانین جمهوری اسلامی ایران قاچاق کالا و ارز جرم انگاشته شده و مجازات‌هایی نوعاً تعزیری چون شلاق، حبس، تعلیق و جریمه نقدی برای موارد قاچاق در نظر گرفته شده و قانون خاص «قاچاق کالا و ارز» برای آن به تصویب رسیده است. در شرع نوع جرم و مجازات تعزیری مشخص نیست، اما در این قانون جرم و مجازات معین شده است.
 

کلیدواژه‌ها


  1. آل بورنو، محمد صدقی بن احمد بن محمد. (2003). موسوعة القواعد الفقهیة. بیروت: مؤسسة الرسالة.
  2. ابن سبکی، تاج الدین عبدالوهاب بن علی بن عبدالکافی. (1991). الاشباه و النظائر. بیروت: دارالکتب العلمیة.
  3. ابن منظور، محمد بن مکرم. (1998). لسان العرب. بیروت: دار صادر.
  4. ابن نجیم، زین العابدین بن ابراهیم. (1980). الاشباه و النظائر. بیروت: دارالکتب العلمیة.
  5. انصاری، ابویحیی زکریا. (2000). أسنى المطالب فیشر حروض الطالب. بیروت: دارالکتب العلمیة.
  6. بجیرمی، سلیمانبن محمد بن عمر. (1417). تحفةالحبیب على شرح الخطیب. بیروت: دارالکتب العلمیة.
  7. بزدوی، علی بن محمد. (1997). کنزالوصول الی معرفة الاصول. کراچی: مطبعة جاوید بریس.
  8. خطیب شربینی، شمس‌الدین محمدبن محمد. (1415). الإقناع فی حل ألفاظ أبی شجاع. بیروت: دارالفکر.
  9. دمیاطی، ابوبکر ابن سید محمدشطا. (1996). حاشیة إعانة الطالبین علی حل ألفاظ فتحا لمع ینلشر حقرة العین بمهمات الدین. بیروت: دارالفکر.
  10. رافعی، ابوالقاسم عبدالکریم بن محمد بن عبدالکریم. (1997). العزیز شرح الوجیز. بیروت دار الکتب العلمیة.
  11. زرکشی، محمد بن بهادر بن عبدالله. (1405). المنثور فی القواعد. کویت: وزارة الاوقاف و الشؤون الاسلامیة.
  12. سبزه‌ای، بهرام. (1383). ماهیت حقوقی جرم قاچاق کالا در قوانین موضوعه ایران. همدان: سروش الوند.
  13. سیوطی، جلال الدین عبدالرحمن بن ابی بکر.(1403). الاشباه و النظائر. بیروت: دار ابن حزم.
  14. شافعی، ابوعبدالله محمد بنادریس. (1393). الأم. بیروت: دارالمعرفة.
  15. شروانی، عبدالحمید مکی، و احمد بن قاسم عبادی. (بدون تاریخ). حواشی الشروانی والعبادی. بیروت: دارالفکر.
  16. کدخدایی، محمد رضا. (1389). پاسخ اشکالات نظری قاعده «التعزیر فی کل معصیة». مجله فقه اهل بیت. سال شانزدهم، شماره61، صص137-197.
  17. ماوردی، ابوالحسن علی بن محمد بن حبیب. (1989). الاحکام السلطانیة والولایات الدینیة. چاپ اول. کویت: مکتبة دارابن قتیبة.
  18. —. (1994). الحاوی الکبیر فی فقه مذهب الامام الشافعی. چاپ اول. بیروت: دارالکتب العلمیة.
  19. نقدی بادی، ابراهیم. (1394). محشای قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز.ویرایش دوم. تهران: مسیر دانشگاه.
  20. نووی، ابوزکریا محی‌الدین یحیی بن شرف. (1997). المجموع شرح المهذب. بیروت: دارالفکر.
  21. وزارة الأوقاف و الشؤون الإسلامیة. (1427). الموسوعة الفقهیة الکویتیة. کویت: دارالسلاسل.