بسترهای تاریخی شکل گیری قاچاق کالا، در ایران معاصر

نویسنده

کارشناسی ارشد علوم سیاسی و تاریخ انقلاب اسلامی از دانشگاه خوارزمی، پژوهشگر آرشیو ملی ایران

چکیده

پدیده قاچاق کالا از جمله مخاطرات و آسیب‌های جدی حوزه بازرگانی و تجارت به حساب می‌آید که تقریبا به اشکال گوناگون در ادوار مختلف تاریخ وجود داشته است. فقدان منابع کافی جهت اطلاع کامل از وضعیت قاچاق در اعصار پیشین در ایران، سبب گردیده ارائه گزارشی مستند از این پدیده تا حدودی غیر ممکن گردد و به استثنای دوران معاصر، پژوهشگر نتواند تحلیلی جامع از این مسئله ارائه نماید.
افزایش قاچاق کالا، در مفهوم جدید خود با توسعه اقتصادی رابطه‌ای عکس دارد و برای ارائه تحلیلی جامع از وضعیت قاچاق در ادوار مختلف، نخست می‌بایست تحلیلی از وضعیت اقتصادی و میزان توسعه یافتگی آن دوران ارائه کرد. با عطف به این نکته در این مقاله کوشش خواهد شد با توجه به وضعیت اقتصادی مردم ایران در اواخر قرن نوزدهم و اوایل سده بیستم میلادی، بسترهای شکل گیری پدیده قاچاق کالا در ایران معاصر مورد بررسی و تحلیل قرار بگیرد.
 
 

کلیدواژه‌ها


-       امان الهی بهاروند، اسکندر (1360). کوچ‌نشینی در ایران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب تهران

-       بنائی، رضا (1377).آشنایی با مقررات گمرکی و ترخیص کالا تهران، شرکت چاپ و نشر بازرگانی

-       تیموری، ابراهیم (1332) . عصربی خبری یا تاریخ امتیازات در ایران، تهران، انتشارات اقبال

-       جمالزاده، سید محمدعلی(1385). گنج شایگان، اوضاع اقتصادی ایران. تهران: نشر سخن

-       حافظ‌نیا، محمدرضا؛ جان‌پرور، محسن (1392). مرزها و جهانی‌شدن :با نگاهی کوتاه به مرزهای ایران، ،پژوهشکده مطالعات راهبردی

-       شمیم، علی اصغر (1362). ایران در دوره سلطنت قاجار، تهران، چاپ اقبال

-       فلور، ویلم (1366). جستارهایی از تاریخ اجتماعی ایران، ترجمه ابوالقاسم سری، تهران، انتشارات توس

-       فوران، جان (1386). مقاومت شکننده، ترجمه احمد تدین، تهران، انتشارات رسا

-       قوام عبدالعلی، و مالمیر، مهدی (1393) پژوهشنامه علوم سیاسی، بررسی تحلیلی مفهوم شکاف‌های اجتماعی

-       گل‌محمّدی، حسن (1368). فتح‌علی‌شاه قاجار و قضاوت تاریخ، تهران،انتشارات نسل دانش

-       مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، ادوار ششم، هفتم، هشتم، نهم(بی تا). مرکز اسناد و کتابخانه مجلس شورای اسلامی

 

اسناد

-    ساکما:" سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران" (1313) شناسه سند 2310- 240 ، موضوع: از رئیس گمرکات سرحدی قصر به رئیس گمرکات سرحدی، جلوگیری از قاچاق در مناطق مرزی غرب،

-    ساکما: "سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران"، (1317) ، شناسه سند 12262- 240.، موضوع: از مهدی‌قلی ریاست وزراء به اداره کل گمرکات(تصویب‌نامه هیات وزیران راجع به مبادلات مرزی

-       ساکما: "سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران"(1320) ، شناسه سند 1441- 240، موضوع: از وزیر دارایی به اداره کل گمرک، ورود و حمل

-    ساکما:" سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران" (1316) شناسه سند 3391- 240 ، موضوع : از وزارت مالیه به اداره کل گمرک، لزوم جلوگیری از قاچاق و صادرات گندم به خارج

-       ساکما: "سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران"(1319) ، شناسه سند 12262 - 240 ، موضوع : ت‍ص‍وی‍ب‌ن‍ام‍ه‌ه‍ای‌ ه‍ی‍ئ‍ت‌ وزی‍ران‌ راج‍ع‌ ب‍ه‌ م‍ب‍ادلات‌ م‍رزی

-    ساکما: "سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران"(1311) ، شناسه سند 46710- 240 ، موضوع: از رئیس اداره مالیه کرمانشاهان به اداره تفتیش کل مالیه، وضع اقتصادی اجتماعی کرمانشاه»، آرشیو ملی ایران1311

-       ساکما: "سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران"(1313) ، شناسه سند 2466- 240، موضوع: از رئیس کل گمرکات به وزارت جنگ، شیوع قاچاق در سرحدات»

-    ساکما: "سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران"(1313)، شناسه سند 11243- 240، موضوع: ورازت جنگ به ادرات گمرک، ‏‫ش‍ی‍وع‌ ق‍اچ‍اق‌ در س‍رح‍دات ، م‍س‍اع‍دت‌ ع‍راق‍ی‌ه‍ا در ورود ق‍اچ‍اق‌ ب‍ه‌ ای‍ران‌ و ات‍ه‍ام‌ رئ‍ی‍س‌ ع‍ش‍ای‍ر م‍ن‍طق‍ه‌ ق‍ص‍رش‍ی‍ری‍ن‌ ب‍ه‌ اخ‍ذ رش‍وه‌ از ع‍ش‍ای‍ر ج‍ه‍ت‌ ح‍م‍ل‌ ق‍اچ‍اق»

-      ساکما: "سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران"(1322)، شناسه سند، 98/293/7907، موضوع: گزارش استانداری فارس درمورد قاچاق

-      ساکما: "سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران"(1332)، شناسه سند، 20624/293 ،موضوع: قانون گریزی بازرگانان و پیشه وران