نقدی بر سیاست جنایی ایران در قبال قاچاق ارز (با تاکید بر قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی، واحدالکترونیکی، گروه حقوق جزا وجرم شناسی، تهران، ایران

2 کارشناس ارشد مدیریت اطلاعات و امنیت انتظامی، دانشگاه علوم انتظامی امین،

3 دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرم‌شناسی، گرایش جرم‌یابی و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم انتظامی

چکیده

قاچاق ارز از پدیده های نابهنجار در کشورهای در حال رشد تلقی می‌گردد که مبارزه با آن، نیازمند تبیین یک راهبرد منسجم و اتخاذ سیاست کیفری مناسب است. قاچاق ارز عبارتست از خارج کردن ارز از کشور بطور مستقیم یا غیرمستقیم بدون رعایت مقررات و ضوابط بانک مرکزی و یا وارد کردن ارز به کشور به شرط عدم اظهار میزان و نوع آن در اظهارنامه تسلیمی به مقامات ذیصلاح یا خریدوفروش هرگونه ارز در داخل کشور بدون تجویز بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران. مجازات قاچاق ارز باتوجه به قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز و قانون مبارزه با اخلال در نظام اقتصادی کشور، حسب مورد اعم از اینکه قاچاق ارز به قصد ضربه زدن به نظام یا بدون قصدآن، عمده باشد یا غیرعمده، قاچاق سازمان یافته باشد یا نه متفاوت است. نکته مهم که باید به آن توجه کرد این است که قانونگذار، جرم قاچاق ارز را بسیار موسع تعریف کرده است، اما در تعیین مجازات آن رویکردی کاملاً متفاوت اتخاذ کرده است. عدم تعیین مجازات صریح برای قاچاق ارزی داخلی(در مقابل قاچاق ارز ورودی و خروجی) مهمترین ابهامات و انتقاداتی است که بر ق.م.ق.ک وارد است. این مقاله با هدف بررسی مفاهیم قاچاق ارز در ق.م.ق.ک به روش اسنادی با ماهیت تحلیلی و توصیفی نگارش و ابتدا علاوه بر مفهوم سازی ارز و قاچاق ارز در قوانین، حسب نوع و نحوه قاچاق آن، مجازاتهای تعیینی تشریح و سپس انتقادات وارد بر تعریف قاچاق ارز و مجازاتهای پیش بینی شده تشریح شده اند.
 
 

کلیدواژه‌ها


  1. قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب 03/10/1392 و اصلاحات آن در سال 1394
  2. قانون مجازات اخلالگران در نظام اقتصادی کشور مصوب 19/09/1369 با اصلاحات و الحاقات بعدی
  3. لایحه قانونی شورای انقلاب راجع به ارزها و طلاجات و جواهراتی که توسط سازمانها از مسافرین و یا قاچاقچیان به هنگام ورود و یا خروج و یا در داخل کشور کشف و ضبط میشوند مصوب 25/04/1359
  4. قانون تعزیرات حکومتی مصوب 23/12/1367 مجمع تشخیص مصلحت نظام
  5. قانون اصلاح قانون انحصار تجارب خارجی مصوب 19/04/1311
  6. حاجی ده آبادی، محمدعلی و تقی زاده، مریم السادات و عطارزاده، سعید(1392)؛ مجرمان حرفه‌ای در پرتو یافته های جرم شناختی و سیاست کیفری ایران؛ فصلنامه پژوهشهای اطلاعاتی و جنایی، دوره8، شماره3، صص 144-114
  7. خسروی، عبدالحمید(1393)؛  پول، ارز و بانکداری؛ تهران: انتشارات خردمندان، چاپ سیزدهم
  8. ساکی، محمدرضا(1388)؛ حقوق کیفری اقتصادی؛ تهران: انتشارات جنگل
  9. ستوده گندشمین مجتبی و عالیزاده، موسی(1394)؛ مقدمه ای بر مبانی اطلاعات جنایی؛ تهران: انتشارات کارآگاه، چاپ اول
  10. ضیایی، منوچهر(1372)؛ مجموعه قوانین پولی و بانکی؛ تهران: چاپخانه سازمان برنامه و بودجه
  11. کریمی، حسن(1395)؛ اهمیت مبارزه با قاچاق در تحقق اقتصاد مقاومتی، روزنامه حمایت، شماره 12031 مورخه 07/02/1395
  12. قنبری، حمید(1394)؛ بازتعریف قاچاق ارز در پساتحریم؛ روزنامه دنیای اقتصاد، شماره 3591، مورخه 07/07/1394
  13. عمید، حسن(1388)؛ فرهنگ فارسی عمید؛ تهران: انتشارات امیرکبیر، چاپ بیست و ششم
  14. غلامی، حسین(1382)؛ تکرار جرم بعنوان حرفه مجرمانه؛ مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، شماره 62، صص 315-258
  15. عباسی، حمید(1395)؛ سیاست کیفری ایران علیه جرایم اقتصادی؛ فصلنامه تحقیقات جدید در علوم انسانی، سال دوم، شماره چهارم، صص 24-1
  16. متین، احمد(1395)؛ مجموعه رویه قضایی شامل: آراء شعب و هیئتهای عمومی دیوانعالی کشور؛ تهران: انتشارات رهام، چاپ پنجم
  17. نقدی، ابراهیم و گلی، رضا(1392)؛ محشای قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز؛ چاپ اول اسفند، تهران: انتشارات مسیر دانشگاه
  18. نوربها، رضا(1395)؛ زمینه حقوق جزای عمومی؛ تهران: کتابخانه گنج دانش، چاپ سی و سوم
  19. نوری، جعفر(1382)؛ مجموعه قوانین و مقررات مربوط به جرایم قاچاق کالا و ارز؛ تهران: نشر میزان

20. ولیدی، محمدصالح(1394)؛ نگاهی به خلاء قانونی و کاستی های کاربردی قوانین راجع به قاچاق کالا و ارز؛ فصلنامه تحقیقات حقوقی آزاد، دوره اول، صص 21-1

21. Boal, John, (2005), “Theft, Professional”,Editor:J.Mitchell.Miller & A.Wright. Richard. Encyclopedia of criminology, vol 3.