پیامدهای فضایی اقتصاد غیررسمی مرزی در شهرستان مرزی بانه ـ کردستان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی و استادیار گروه شهرسازی دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران

2 پژوهشگر دوره دکتری شهرسازی ، دانشگاه علم و صنعت ایران

چکیده

با تحولات اخیر ایران، سازمان فضایی و در راستای آن پراکندگی جمعیتی کشور به شدت تحت تأثیر قرار گرفته‌ابه نحوی که از نظر آمایش فضایی، رابطه میان انسان، فعالیت و سرزمین مدام در حال تغییر بوده است. نتیجة این روند، تحرکات شدید جمعیتی، عدم پایداری سکونتی و برهم خوردن تعادل های منطقه‌ای بوده است.
این مسئله در مناطق مرزی کشور به دلیل دوری از مرکز، انزوای جغرافیایی و در نتیجه جدا افتادگی و گسستگی فضایی میان مناطق مرزی و مناطق داخلی کشور و گسستگی میان اقتصاد مناطق مرزی و مناطق داخلی کشور، چالش‌هایی جدی‌تر را در مقایسه با مناطق دیگر کشور بوجود آورده است. شهرستان مرزی بانه که طی دهه اخیر بنا به وجود اقتصاد غیررسمی کوله‌بری، به درگاهی برای ورود و خروج غیررسمی کالا (قاچاق کالا) در مرز ایران-عراق تبدیل شده است، حوزه جذب توریست خود را به سرتاسر کشور گسترش داده است.
در این پژوهش فرصت‌ها و چالش­های مرتبط با تبادلات غیر رسمی مرزی ازجمله وابستگی معیشت مردم بومی به میزان مبادلة غیررسمی کالا و حضور توریست تجاری، کاهش امنیت جانی برای کوله­بران حین جابجایی غیررسمی کالا از مرز و.. بعنوان چالش مطرح و فراهم آمدن زمینه­های توسعه از درون به عنوان فرصت در تحولات شهر بانه مورد تحلیل واقع شدند. این مطالعه به صورت توصیفی – تحلیلی بوده و در تجزیه و تحلیل اطلاعات از تکنیک سوات(SWOT) استفاده شده است. نتیجه پژوهش نشان می‌دهد که هر چند مبادلات غیر قانونی کالا و فرصت‌های جذب سرمایة ناشی از آن، مواهبی برای بهبود وضعیت شهر بانه محسوب می‌شود اما بدلیل عدم پایداری ناشی از احتمال تغییر وضعیت، جز عامل محرکی در بخش‌های مختلف توسعه نمی‌توان بدان متکی شد.
 

کلیدواژه‌ها